Μισητές: οι άνθρωποι που «τσακώθηκαν» με την αγάπη

Μισητής;
Μισητής;

Τα τελευταία χρόνια ένας συγκεκριμένος τύπος ανθρώπου έχει γίνει πολύ της “μόδας”. Εξαπλώνεται διαρκώς, ολοένα και περισσότερο, σε ανησυχητικές διαστάσεις. Όλο και περισσότερα άτομα “υποκύπτουν” (ή φανερώνουν πια τον αληθινό τους εαυτό) και γίνονται μέλη αυτής της συγκεκριμένης κατηγορίας ατόμων. Της κατηγορίας των «μισητών». Σας λέει κάτι αυτό το όνομα; Τους γνωρίζετε; Τους έχετε συναντήσει ποτέ; Μήπως είστε ένας από αυτούς; Μήπως δεν είστε σίγουροι για τίποτα απ’ όλα αυτά; Ωραία, τότε ας τα πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Τι είναι λοιπόν ένας «μισητής»;

Σύμφωνα με το «Αστικό Λεξικό» (“Urban Dictionary”)ο  μισητής (hater) ορίζεται ως το άτομο τ’ οποίο «πολύ απλά δεν μπορεί να είναι χαρούμενο με τη χαρά ενός άλλου ανθρώπου και κάνει τα πάντα για να την «ακυρώσει». Το τελευταίο το πετυχαίνει εκθέτοντας ένα ελάττωμα του άλλου ανθρώπου (αυτού που έχει την επιτυχία) και το κάνει με τέτοιο τρόπο ώστε να φαίνεται πως έχει δίκιο». Με αυτό τον ορισμό πιστεύω είναι λίγο πιο εύκολο να καταλάβει κανείς για ποιο ακριβώς τύπο ανθρώπου μιλάμε. Για ‘κείνον τον «φίλο» μας κάποτε που σε μια μεγάλη μας  χαρά, είπε τη λάθος κουβέντα αντί για τη σωστή(εννοείται κατά λάθος!), για ‘κείνη την κοπέλα στη σχολή που δεν έβρισκε καμιά κοπέλα πιο όμορφα ντυμένη απ’ αυτήν, για ‘κείνο το συνάδελφο στη δουλειά που όταν άκουγε να μας λένε όλοι «Μπράβο» εκείνος έλεγε «Έχεις ακόμα πολλά να μάθεις για να γίνεις καλός», για ‘κείνο το ανόητο άτομο στο YouTube που σε δέκα τραγούδια του ίδιου καλλιτέχνη δε βρήκε τίποτα θετικό να πει κι έτσι σχολίασε αρνητικά και στα δέκα. Σωστά καταλάβατε. Οι μισητές βρίσκονται παντού γύρω μας. Με άλλα λόγια μισητής μπορεί να είναι ο οποιοσδήποτε, ο κάθε άνθρωπος που περνά τα χρόνια της ζωής του «δηλητηριάζοντας» τις ζωές των άλλων, μα πάνω απ’ όλα τη δική του. «Είναι κάποιος που ζηλεύει τους άλλους;» μπορούμε ν’ αναρωτηθούμε. Όχι ακριβώς. Σύμφωνα πάλι με το Αστικό Λεξικό, «Το να μισείς, η πράξη δηλαδή του μισητή, δεν είναι ακριβώς ζήλεια. Ο μισητής δε θέλει να γίνει το πρόσωπο που μισεί, αλλά περισσότερο θέλει να χτυπήσει τον άλλον για να τον πάει ένα επίπεδο πιο κάτω». Αυτό εξηγεί και γιατί ο μισητής δύσκολα θα μπορούσε ν’ αλλάξει γνώμη ή συμπεριφορά. Αν ήταν θέμα ζήλειας, ίσως να λειτουργούσε και μιμητικά. Να ζήλευε δηλαδή αλλά παράλληλα να ήθελε να «φτάσει» και να πετύχει αυτό που ξεκίνησε να ζηλεύει. Ο μισητής όμως δεν έχει σκοπό να «πάει» πουθενά καλύτερα, ούτε θέλει να πετύχει κάτι για τον εαυτό του. Θα παραμείνει στη θέση του και θα συνεχίσει να μισεί.

Τα είδη των μισητών

Ann Friedman's Pyramid
Ann Friedman’s Pyramid

Αν θέλουμε να δούμε λίγο πιο συγκεκριμένα ποιοι μπορεί να χαρακτηριστούν μισητές, πρέπει να ψάξουμε για βασικά είδη. Αυτή τη δουλειά έκανε με χιουμοριστικό ύφος η δημοσιογράφος Ann Friedman δημιουργώντας την πυραμίδα των haters και ιεραρχώντας τους. Παρά το «ελαφρύ» και ειρωνικό ύφος της κατά την ιεράρχησης της, έδωσε μερικές πολύ έγκυρες κατηγορίες μισητών. Ίσως η σημαντικότερη που αναφέρει να είναι οι «trolls» («τρωγλοδύτες») καθώς αυτή τη στιγμή  είναι η πιο διαδεδομένη μορφή «μισητών», ειδικά (και αρχικά) στο διαδίκτυο τ’ οποίο χρησιμοποιούν δισεκατομμύρια άνθρωποι.

Οι trolls είναι επίσημες «οντότητες» του διαδικτύου από τη δεκαετία του ’90. Εντοπίστηκαν από χρήστες παιχνιδιών (gamers) του διαδικτύου και πολύ γρήγορα άρχισαν να γράφονται άρθρα που ενημέρωναν τους χρήστες του διαδικτύου πώς να εντοπίζουν τους trolls και πώς να τους αντιμετωπίζουν.

Troll είναι συνήθως κάποιος ανώνυμος χρήστης ο οποίος «μπαίνει» σε μια ιστοσελίδα και επεμβαίνει με ανάρμοστο τρόπο σ’ ένα θέμα συζήτησης. Οι trolls θεωρούνται «πανέξυπνοι» και συνήθως δεν εντοπίζονται εύκολα από ανίδεους χρήστες του διαδικτύου. Αρχικά γίνονται αντιληπτοί ως άνθρωποι με διαφορετική/αντίθετη γνώμη από τους περισσότερους. Δεν πρόκειται όμως για μια γνώμη ευγενικά εκφρασμένη, αλλά για μια γνώμη απόλυτη και έντονη, η οποία είναι προφανές ότι θέλει να προκαλέσει κάποιες αντιδράσεις. Γρήγορα θα βρεθούν κάποιοι «ν’ αντιδράσουν» στη γνώμη του troll και από εκείνη τη χρονική στιγμή ξεκινά η επιτυχία της παρέμβασης του troll. Ο troll «τροφοδοτείται» και η συζήτηση παίρνει νέα τροπή, αυτή που ήθελε ο troll εξ αρχής. Αυτός άλλωστε είναι και ο  μοναδικός σκοπός των trolls: να βγάλουν τη συζήτηση εκτός θέματος, να την πάνε στο θέμα που επιθυμούν αυτοί και να κάνουν όσο το δυνατόν περισσότερους ν’ ασχοληθούν μαζί τους.

Οι μέθοδοι που χρησιμοποιούν οι trolls για να «trollάρουν» είναι οι εξής:

  • Κοροϊδεύουν το αρχικό θέμα συζήτησης
  • Ενοχλούν συνομιλητές με σχόλια τους
  • Απαντούν σε προσωπικό επίπεδο σε άλλους χρήστες όταν η συζήτηση είναι γενική και δεν αφορά κανέναν προσωπικά
  • Δεν εμφανίζουν ποτέ την ταυτότητα τους για να μην «εντοπίζονται» και διώχνονται, αγνοούνται ή γίνονται στόχος από άλλους χρήστες που τους «γνωρίζουν» από προηγούμενες συνομιλίες. Γι’ αυτό φροντίζουν με πολλούς τρόπους ν’ ανανεώνουν συχνά την ταυτότητα τους.

Ο μοναδικός τρόπος να αποφύγεις ή να ξεφορτωθείς τους trollς είναι αγνοώντας τους. Εάν δεν απαντάει κανείς και ποτέ σ’ αυτά που λένε τότε σιγά-σιγά θα χάσουν τη «δύναμη» τους και γρήγορα θα παραιτηθούν και ίσως ν’ αποχωρήσουν και από τη συζήτηση. Πάντα πρέπει να προσέχουμε την ικανότητα τους να «μεταλλάσσονται», ν’ αλλάζουν χαρακτήρα, ταυτότητα και επιχειρήματα. Ακόμη πάντα πρέπει να προσέχουμε για πιθανή συνύπαρξη πολλών trolls σε μια συζήτηση, όπου ο ένας troll βοηθάει τον άλλον, χωρίς να το γνωρίζει κανείς από τους υπόλοιπους χρήστες. Ας μη ξεχνάμε ότι πλέον στις μέρες μας υπάρχουν επαγγελματίες trolls οι οποίοι πληρώνονται για να δρουν μεμονωμένα ή και σε ομάδες και βασικός τους σκοπός είναι το σαμποτάζ απέναντι σε άτομα με αντίθετες απόψεις/συμφέροντα π.χ. υπάλληλοι μιας εταιρείας trollάρουν τις υπηρεσίες μιας άλλης εταιρείας. Η διαφορά βέβαια κάποιου επαγγελματία troll κι ενός απλού troll είναι μεγάλη: ο ένας το κάνει για επαγγελματικούς λόγους κι άλλος επειδή νιώθει ότι κάτι κερδίζει σαν άτομο όταν χαλάει μια συζήτηση. Βέβαια την αντίληψη ενός επαγγελματία, ότι το trollάρισμα είναι κάτι θεμιτό αφού έτσι θα ωφεληθεί ο ίδιος έναντι άλλων, μόνο ηθική δε μπορούμε να τη θεωρήσουμε.

Τέλος, να πούμε ότι τα τελευταία χρόνια ο όρος “troll” και το πιο γνωστό “trollάρισμα” δε χρησιμοποιείται αποκλειστικά από χρήστες του διαδικτύου αλλά κι από αρκετό κόσμο στην καθημερινότητα του, καθώς οι trolls κάποτε βρίσκονταν μες σε ιστοσελίδες, ενώ τώρα «ξεπηδούν» μέσα σε παρέες και χαλάνε τις κουβέντες και τη διάθεση των υπολοίπων.

Πώς γίνεται κάποιος μισητής, γιατί συνεχίζει και τι μπορούμε να κάνουμε εμείς απέναντι του

Αν θελήσουμε να εξετάσουμε τη συμπεριφορά του μισητή καθαρά σε ψυχολογικό επίπεδο, τότε το πρώτο που μπορούμε να υποθέσουμε είναι πως μιλάμε για έναν άνθρωπο που «τσακώθηκε» με την αγάπη. Με άλλα λόγια ο μισητής επιλέγει να μισεί και να εκφράζεται αρνητικά με οτιδήποτε θετικό δει κάποιος άλλος να πετυχαίνει, δε θεωρεί πως υπάρχουν αξιόλογα στοιχεία ν’ αναγνωρίσει σε άλλους ανθρώπους (μ’ εξαίρεση τις περιπτώσεις που συμφέρουν τον ίδιο) και γενικά δε νιώθει σχεδόν ποτέ την πραγματική ανάγκη να εκφράσει κάποιο θετικό συναίσθημα σε άλλους ανθρώπους. Έτσι οδηγούμαστε στο συμπέρασμα ότι αυτός ο άνθρωπος είναι δύσκολο έως αδύνατο ν’ αγαπήσει. «Δεν έχω τον χρόνο, την ενέργεια και το ενδιαφέρον να μισώ τους μισητές. Είμαι πολύ απασχολημένος ν’ αγαπώ αυτούς που αγαπούν» λέει ο συγγραφέας Steve Maraboli, δηλώνοντας εμμέσως πλην σαφώς ότι ο μισητής βρίσκεται ακριβώς στην αντίθετη «μεριά» απ’ αυτούς που ξέρουν ν’ αγαπούν.

Όμως γιατί να μισεί κάποιος; Τι του συνέβη; Πού πήγε η αγάπη που θα ‘πρεπε να περιέχει σαν άνθρωπος; Μήπως η αγάπη του πήρε μια διαστρεβλωμένη μορφή κι έγινε μίσος; Κι αν ναι, πώς μπορεί να συνέβη αυτό;

Αν δούμε το θέμα τελείως ψυχοθεραπευτικά και ψυχαναλυτικά μιαν απάντηση μπορούμε να δώσουμε: ο άνθρωπος λειτουργεί μιμητικά μέχρι ένα σημείο της ζωής του και μετά παράγει τα όσα άκουσε/είδε/ένιωσε/έμαθε πολύ νωρίτερα στη ζωή του. Πότε νωρίτερα; Όταν ζούσε με την οικογένεια του. Κι εκεί δυστυχώς βρίσκεται πάντα η πηγή είτε του καλού είτε του κακού. Ανάλογα με το πόσο καλή δουλειά κάνανε οι γονείς και πόση αγάπη δώσανε θα υπάρξουν και τ’ ανάλογα αποτελέσματα στο παιδί και αυριανό ενήλικα. Πόσες πιθανότητες έχει ένας μισητής να μην αγαπήθηκε όσο και όπως έπρεπε; Πολλές δυστυχώς, καθώς δεν είναι δυνατόν από τη μια μέρα στην άλλη ν’ άρχισε να μισεί τους πάντες. Πέρα όμως από την αγάπη πρέπει ν’ αναρωτηθούμε πόσες φορές αμφισβητήθηκε η αξία, η ικανότητα και η επιτυχία ενός μισητή στην παιδική του ηλικία. Αν ένα μικρό παιδί δε δεχτεί ποτέ επιβράβευση, αν δεν ακούσει ποτέ καλά λόγια από δυο χορτάτους  συναισθηματικά γονείς, αν δεν νιώσει περήφανο γι’ αυτά που κατάφερε (τα πολλά ή τα λίγα), αν δεν «μεθύσει» από ευτυχία με την επιτυχία του, χωρίς κάποιος να το επαναφέρει σκληρά στην πραγματικότητα, πώς μετά ένα παιδί θα μάθει να χαίρεται όταν οι άλλοι πετυχαίνουν; Πώς θα αγαπήσει τους ανθρώπους και τα κατορθώματα τους; Πώς θα χαρεί όταν δει άλλους να χαμογελούν; Μήπως λοιπόν ο μισητής «εκπαιδεύτηκε» στο μίσος από πολύ μικρός και τώρα είναι πολύ αργά ν’ αλλάξει; Μήπως απλά οι άλλοι είναι ο πληγωμένος εαυτός του παρελθόντος και μήπως μισώντας τους άλλους, ο μισητής αγαπά στρεβλά τον εαυτό του και προσπαθεί μάταια να θεραπεύσει τις πληγές του; «Όταν μισείς τα πάντα, πληγώνεσαι κι από τα πάντα» λέει η συγγραφέας Marty Rubin εξηγώντας ότι οι μισητές δεν είναι κακοί, αλλά βαθιά πληγωμένοι άνθρωποι.

«Τι μπορώ να κάνω εγώ απέναντι σε κάποιον που μισεί τα πάντα;» θ’ αναρωτηθεί κάποιος. Εδώ πραγματικά οι απαντήσεις μπορούν να είναι πολλές κι έχουν να κάνουν με πολλούς παράγοντες. Ανάλογα με το ποιος είναι ο μισητής (συγγενής, φίλος, κάποιος άγνωστος κ.λ.π.) υπάρχουν και διάφοροι τρόποι αντιμετώπισης του:

  • Αντιμετώπιση Α: Δείξτε του αγάπη. Δύσκολα θα πιάσει το «κόλπο» αλλά δε χάνετε τίποτα να δοκιμάσετε. Ένας άνθρωπος που μισεί βαθιά δύσκολα θα μάθει ν’ αγαπάει, αλλά με υπομονή και τρυφερότητα μπορεί να μειώσει αισθητά το μένος του προς τους άλλους ανθρώπους.
  • Αντιμετώπιση Β: Απομακρυνθείτε όσο πιο πολύ μπορείτε (αν δε σας συνδέει κάτι σημαντικό με τον μισητή, θα το κάνετε και πιο εύκολα). Ένας άνθρωπος που μισεί συνέχεια είναι «τοξικός» και θα το καταλάβετε πολύ πιο γρήγορα απ’ όσο νομίζετε. Θα σας «ρουφάει» τη θετική σας ενέργεια, θα σας ρίχνει ψυχολογικά, δε θ’ αναγνωρίζει τίποτα από τα καλά που έχετε κάνει τόσο γι’ αυτόν όσο και γενικότερα. Θα κουραστείτε να προσπαθείτε κοντά του, ενώ εκείνος δε θα κουραστεί ποτέ να σας μισεί, όπως μισεί τους πάντες. Ακόμα να φύγετε μακριά;
  • Αντιμετώπιση Γ: Αν βρείτε την ευκαιρία, επισημάνετε του ότι έχετε καταλάβει τι κάνει. Εφόσον εκείνος κρίνει τα πάντα με αρνητικό τρόπο, κρίνετε κι εσείς τη συμπεριφορά του. Χωρίς να δώσετε πίσω το «μίσος» που σας έδωσε, δείξτε του και πείτε του ότι η συμπεριφορά του είναι ανυπόφορη. Τονίστε του επανειλημμένα ότι  δεν είναι οι άλλοι οι αποτυχημένοι, αλλά αυτός ο μόνιμα απαιτητικός από όλους πλην του εαυτού του. Ευχηθείτε κάποια στιγμή να καταλάβει το λάθος του και να ζητήσει βοήθεια. Από ειδικό.

Αντί επιλόγου

Οι μισητές δεν είναι μια καινούρια κατηγορία ανθρώπων. Πάντα υπήρχαν, απλά στις μέρες μας τους εντοπίζουμε πολύ πιο εύκολα, γιατί πλέον ξέρουμε τα χαρακτηριστικά τους και γιατί με την ανάπτυξη της τεχνολογίας ερχόμαστε πολύ πιο συχνά «σ’ επαφή» μαζί τους (π.χ. οι trolls). Να μην ξεχνάμε όμως ότι αρκετές φορές ερχόμαστε και σ’ επαφή τους «άλλους», δηλαδή με τους ανθρώπους που αγαπούν, που ξέρουν να λένε «μπράβο» στους άλλους, που κάνουν όμορφες σκέψεις και λένε όμορφα λόγια. Οι άνθρωποι που αγαπούν επίσης υπήρχαν πάντα. Συνυπήρχαν και συνυπάρχουν με τους μισητές διαχρονικά. Δεν έχει σημασία πια απ’ αυτές τις δυο «ομάδες» έχει τα περισσότερα «μέλη», αλλά σημασία έχει τ’ ότι ο κάθε άνθρωπος είναι ελεύθερος να διαλέξει σε ποια κατηγορία θέλει ν’ ανήκει. Πέρα από τα παιδικά βιώματα, τις οικογενειακές αναμνήσεις και τα προϋπάρχοντα συναισθήματα, η τελική ατομική ευθύνη παίζει πάντα τον πιο σημαντικό ρόλο ως προς το πού θα οδηγηθούμε στη ζωή μας και το ποιοι τελικά θα γίνουμε. Έτσι ίσως δεν έχει τόση σημασία το τι θα επιλέξει τελικά να γίνει κάποιος, όσο το ίδιο το γεγονός ότι θα το επιλέξει συνειδητά και γνωρίζοντας ότι υπάρχει πάντα και η άλλη «πλευρά», αν θελήσει ποτέ ν’ αλλάξει γνώμη και πορεία ζωής.

Διαβάστε περισσότερα για τους «μισητές»:

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s