Τι δεν πρέπει συνήθως να κάνει ένας ειδικός ψυχικής υγείας εν ώρα συνεδρίας

Μπορούμε ν' αρχίσουμε!
Μπορούμε ν’ αρχίσουμε!

Στις μέρες μας οι τίτλοι εργασίας οι οποίοι προσδιορίζουν επιστήμονες ψυχικής υγείας έχουν πληθύνει. Ψυχίατροι, ψυχολόγοι, ψυχοθεραπευτές, σύμβουλοι υγείας, life coachers και τόσες άλλες ονομασίες χρησιμοποιούνται από διαφόρους επαγγελματίες οι οποίοι εκτός των άλλων παρέχουν και ποικίλων ειδών συνεδρίες στα εκάστοτε ιατρεία/γραφεία τους. Παρ’ όλα αυτά η επιλογή του κατάλληλου ειδικού αλλά και η απόφαση της επίσκεψης στο ιατρείο/γραφείο του δεν είναι εύκολη υπόθεση για τους περισσότερους εκεί έξω καθώς αρκετός κόσμος έχει ήδη βιώσει ή φοβάται μήπως βιώσει κάποια ανεπιθύμητη/δυσάρεστη εμπειρία στο ιατρείο/γραφείο ενός επαγγελματία ψυχικής υγείας. Δυστυχώς αρκετοί είναι εκείνοι που έχοντας παλιότερα δεχθεί μια ασυνήθιστη ή ανάρμοστη συμπεριφορά από κάποιον ειδικό ψυχικής υγείας σπεύδουν στη συνέχεια ν’ αποτρέψουν αρκετούς γύρω τους να μην επισκεφτούν ποτέ «Αυτούς τους ψυχιάτρους και τους ψυχολόγους που δε βοηθούν τελικά κανέναν». Βέβαια το μεγαλύτερο δυστύχημα σε τέτοιες περιπτώσεις είναι πως ούτε οι ίδιοι θα ξανά εμπιστευτούν εύκολα κάποιον ειδικό ψυχικής υγείας.

Δύο πράγματα πρέπει να ισχύουν προκειμένου να αποφευχθούν τα όποια δυσάρεστα περιστατικά ανάμεσα στον κάθε επαγγελματία ψυχικής υγείας και σ’ αυτόν που έρχεται ζητώντας τη βοήθεια του: Ο εκάστοτε πελάτης/ασθενής πρέπει να ενημερώνεται όσο το δυνατόν καλύτερα για το βιογραφικό και την επιστημονική προσέγγιση του κάθε ειδικού που επισκέπτεται, ενώ ο επαγγελματίας ψυχικής υγείας πρέπει ν’ ακολουθεί κάποιους άγραφους κανόνες συμπεριφοράς ώστε να βοηθά τον καθένα που επισκέπτεται το ιατρείο/γραφείο του να νιώθει άνετα. Μερικές συμπεριφορές που καλό θα ήταν ν’ αποφύγει είναι οι εξής:

  1. Να λέει στον ασθενή/πελάτη του/της τι να κάνει

Η επίσκεψη σ’ ένα ιατρείο/γραφείο ενός ειδικού ψυχικής υγείας γίνεται με ελεύθερη βούληση (ή ας ελπίσουμε τουλάχιστον πως έτσι είναι). Ο εκάστοτε ασθενής/πελάτης συνομιλεί με τον ειδικό επειδή το επιθυμεί κι επειδή νιώθει ότι θα βοηθηθεί μετά το πέρας κάποιων συνεδριών. Δουλειά του επαγγελματία ψυχικής υγείας είναι να κάνει τις σωστές ερωτήσεις στον άνθρωπο που έχει απέναντι του και όχι να του δώσει κάποιες «σωστές» και απόλυτες απαντήσεις. Είναι αλήθεια ότι πολλοί άνθρωποι περιμένουν από έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας τη μαγική λύση για όλα τα προβλήματα τους. Βέβαια όσο πιο γρήγορα καταλάβει ο εκάστοτε πελάτης/ασθενής ότι κανείς δε μπορεί πραγματικά να του πει τι να πράξει και πώς να ζήσει τη ζωή του, τόσο πιο γρήγορα θ’ αρχίσει να σκέφτεται σε βάθος και με ειλικρίνεια πως πρέπει να χειρίζεται -μόνος του- σημαντικά ζητήματα. Δουλειά του επαγγελματία ψυχικής υγείας είναι να ενδυναμώσει ψυχικά τον εκάστοτε άνθρωπο που τον επισκέπτεται κι έπειτα να τον αφήσει με νέα και στέρεα αυτοπεποίθηση να πορευτεί με τις αποφάσεις που μόλις πήρε.

  1. Να μαλώνει ή να αποπαίρνει τον άνθρωπο που έχει απέναντι του/της

Μια από τις χειρότερες συμπεριφορές που μπορεί να επιδείξει ένας ειδικός ψυχικής υγείας είναι αυτή του «κακού δασκάλου». Κανένας άνθρωπος δε θα ‘πρεπε ν’ ακούει άσχημα ή προσβλητικά λόγια τη  στιγμή μάλιστα που έρχεται ζητώντας τη συνδρομή ενός ειδικού. Ειδικά όσοι εκπαιδεύονται κι εργάζονται στον κλάδο ψυχικής υγείας θα ‘πρεπε να ξέρουν καλύτερα ότι με φωνές και απότομη συμπεριφορά κανένας δε μπορεί να συνειδητοποιήσει τα λάθη του και να γίνει καλύτερος. Ναι, ένας ειδικός ψυχικής υγείας οφείλει να ‘ναι αυστηρός και σίγουρος γι’ αυτό που λέει, όμως σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να χάνει τη συμπόνι α και την ανεκτικότητα του. Αν ο εκάστοτε πελάτης/ασθενής θέλει να συνεργαστεί σωστά και υπεύθυνα έχει καλώς, διαφορετικά οι συνεδρίες μπορούν ανά πάσα στιγμή να διακοπούν αν και εφόσον ο επαγγελματίας ψυχικής υγείας κρίνει πως για διαφόρους λόγους δε μπορεί να συνεχίσει  τη ψυχοθεραπευτική διαδικασία.

  1. Να πιέζει κάποιον να επισκεφτεί ξανά το γραφείο του/της

Όπως είπαμε και προηγουμένως η επίσκεψη στο ιατρείο/γραφείο κάποιου ειδικού ψυχικής υγείας πρέπει να γίνεται πάντα κατά βούληση και ποτέ κατόπιν πιέσεως. Κανένας άνθρωπος δε μπορεί να μπει στη δύσκολη κι επίπονη ψυχοθεραπευτική διαδικασία αν πρώτα ο ίδιος δεν πιστεύει πως μπορεί και θα ήταν καλό να το κάνει. Έτσι λοιπόν τίποτε στη συμπεριφορά του εκάστοτε επαγγελματία ψυχικής υγείας δεν πρέπει να φαντάζει πιεστικό: ο εκάστοτε πελάτης/ασθενής πρέπει να ‘ρχεται και να ξανά έρχεται να δει τον ειδικό επειδή το επιθυμεί πραγματικά. Ο ειδικός ψυχικής υγείας μπορεί απλά να του ξεκαθαρίσει πόσο χρονοβόρα ή μη θα είναι η διαδικασία των επερχόμενων συνεδριών, ποιο μπορεί να είναι το ενδεχόμενο – συνολικό ή μεμονωμένο – κόστος τους και ποιες οι προσδοκίες/στόχοι μέχρι το τέλος της ψυχοθεραπευτικής διαδικασίας. Έτσι ο πελάτης/ασθενής έχοντας «μπροστά του» τα ακριβή χρονικά, χρηματικά και ποιοτικά δεδομένα θ’ αποφασίσει τι ακριβώς θεωρεί καλύτερο για τον ίδιο.

  1. Να μιλάει για την προσωπική του ζωή

Στην ψυχοθεραπευτική διαδικασία το κέντρο της προσοχής πρέπει πάντα να είναι ο εκάστοτε πελάτης/ασθενής. Ο ειδικός ψυχικής υγείας συνήθως διαθέτει τα κατάλληλα «εργαλεία» προκειμένου να οδηγήσει τον πελάτη/ασθενή του στην εξερεύνηση της αλήθεια του και στη λήψη σωστών προσωπικών αποφάσεων. Καθ’ όλη τη διάρκεια της ψυχοθεραπευτικής διαδικασίας ο πελάτης/ασθενής μπορεί να γυρεύει έντονα τις απαντήσεις στις ερωτήσεις που του γίνονται μέσα στη συμπεριφορά, το ύφος και τα όσα λέει ο ειδικός κατά τη διάρκεια των συνεδριών. Γι’ αυτό και ο εκάστοτε ειδικός ψυχικής υγείας πρέπει να ‘ναι πολύ προσεκτικός με τις πληροφορίες που μοιράζεται. Δεν πρέπει να ξεχνά ότι πολλές φορές ενδέχεται να λειτουργεί ως «πρότυπο» για τους πελάτες/ασθενείς του, οπότε η κάθε πληροφορία για την προσωπική του ζωή μπορεί να μεταφραστεί με πολλούς, διαφορετικούς και ανεξέλεγκτους τρόπους. Επιπροσθέτως ας μην ξεχνάμε ότι η σχέση ειδικού-πελάτη πρέπει πάντα να παραμένει αυστηρά τυπική και η συμπόνια teνα μη μεταφράζεται ως προσωπική συμπάθεια. Οι προσωπικές λεπτομέρειες της ζωής του επαγγελματία υγείας μπορούν εύκολα να παρερμηνευθούν ως διάθεση οικειότητας από τον ειδικό προς το μέρος του πελάτη/ασθενή.

  1. Να πιστεύει ότι όλοι μπορούν να βοηθηθούν έπειτα από μια συζήτηση μαζί του/της

Ένας πραγματικά έμπειρος κι ολοκληρωμένος ειδικός ψυχικής υγείας δεν είναι δυνατόν να πιστεύει πως μπορεί να βοηθήσει τον οποιονδήποτε που θα επισκεφτεί το ιατρείο/γραφείο του. Η ψυχοθεραπευτική διαδικασία για να είναι επιτυχημένη οφείλει πέρα απ’ όλα τ’ άλλα να είναι και προϊόν χημείας μεταξύ ειδικού και πελάτη. Εξ’ ου και ο εκάστοτε πελάτης/ασθενής έχει το δικαίωμα ν’ αλλάξει όσους ειδικούς θέλει μέχρι να βρει αυτόν που του ταιριάζει, ενώ φυσικά και ο εκάστοτε ειδικός μπορεί ν’ αποφασίσει να μη δεχθεί  ή να διακόψει τις συνεδρίες αν νιώσει οποιαδήποτε είδους δυσφορία/δυσκολία συνέχισης των καθηκόντων του. Επιπροσθέτως, ας μην ξεχνάμε ότι ο κάθε επαγγελματίας ψυχικής υγείας συνήθως ακολουθεί συγκεκριμένη εξειδίκευση οπότε εκ των πραγμάτων δε μπορεί να βοηθήσει αποτελεσματικά οποιονδήποτε ζητά την επαγγελματική του βοήθεια. Γι’ αυτό είναι σημαντικό ένας πελάτης/ασθενής να επιλέγει τον ειδικό με βάση την εξειδίκευση και την εμπειρία του πάνω σε συγκεκριμένους τομείς.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s