Τα πραγματικά διλήμματα στις ζωές μας

20150910_013230Συχνά πολλοί από εμάς βασανιζόμαστε με ερωτήματα του τύπου: “Τι θα είχε γίνει αν τότε είχα διαλέξει αυτό αντί για εκείνο;”. Συνήθως θέτουμε τέτοιου είδους ερωτήματα στον εαυτό μας όταν διανύουμε μια περίοδο της ζωής μας κατά την οποία δεν είμαστε ευχαριστημένοι με μία ή περισσότερες καταστάσεις/συνθήκες/παραμέτρους κι έτσι αναζητούμε δύο στοιχεία: φταίχτη και τρόπο που θα μπορούσαμε να βελτιώσουμε την κατάσταση.

Όταν αναζητούμε φταίχτη τα πράγματα είναι σχετικά απλά: Είτε κατηγορούμε τον εαυτό μας για κάτι ή κάποιον άλλον. Συχνά συμβαίνουν και τα δύο. Όταν πάλι ψάχνουμε να βρούμε τρόπο να βελτιώσουμε μια κατάσταση, τότε μπορούν να συμβούν δυο τινά: Είτε προσπαθούμε με τα δεδομένα που έχουμε ν’ αλλάξουμε την κακή της πορεία, είτε αναζητούμε κάποιο άλλο εναλλακτικό σενάριο ώστε να συνεχίσουμε μ’ αυτό (εάν είναι πολύ δύσκολο ν’ αλλάξουμε την αρνητική έκβαση της κατάστασης που μας απασχολεί). Στην περίπτωση αναζήτησης του εναλλακτικού σεναρίου είναι εύκολο να χάσουμε την πολύτιμη συγκέντρωση μας απ’ το αληθινό ζήτημα και ν’ αρχίσουμε ν’ αναρωτιόμαστε πως φτάσαμε ως εδώ κι αν θα ‘πρεπε στο παρελθόν να έχουμε χειριστεί το όλο ζήτημα διαφορετικά. Κι εδώ ξεκινάει η μεγάλη “παγίδα” που οι ίδιοι στήνουμε χωρίς να καταλαβαίνουμε στους εαυτούς μας! Με το που μπαίνουμε στη διαδικασία ν’ αναρωτηθούμε τι θα μπορούσαμε να έχουμε διαλέξει καλύτερα στο παρελθόν, δημιουργούμε αυτόματα ένα ψευδο-δίλημμα στον εαυτό μας αλλά και θέτουμε ένα ερώτημα το οποίο πολύ εύλογα δε μπορεί να λάβει απάντηση. Ας δούμε λίγο καλύτερα γιατί.

Ψευδο-δίλημμα έχουμε όταν στην πραγματικότητα δεν έχουμε να κάνουμε μια επιλογή ανάμεσα σε δυο ή περισσότερες καταστάσεις/συνθήκες/αντικείμενα αλλά αντίθετα έχουμε μία και μόνο κατάσταση/συνθήκη ν’ αποφασίσουμε αν θέλουμε ν’ ακολουθήσουμε ή όχι. Παρ’ όλα αυτά επειδή πολλές φορές οι άνθρωποι δε συμφιλιωνόμαστε εύκολα με την ιδέα πως έχουμε μόνο ένα πιθανό σενάριο μπροστά μας για διερεύνηση κι όχι άλλα δέκα (Να φταίει η εποχή μας και τ’ ότι μας έχουνε πείσει πως όλα είναι δυνατά ή πιθανά;) μπαίνουμε στη διαδικασία να δημιουργήσουμε ψευδο-σενάρια στο μυαλό μας τα οποία είναι πολλές φορές σχετικά απίθανο να πραγματοποιηθούν, παρά μόνο με μεγάλη προσπάθεια και ριζοσπαστικές αλλαγές, τις οποίες φυσικά ελάχιστοι από εμάς προτιθέμεθα να επιχειρήσουμε. Παρ’ όλα αυτά είναι φοβερό το πόσο αρκετές φορές είμαστε πεπεισμένοι πως το αδύνατο θα γίνει δυνατό, το ακατόρθωτο θα κατορθωθεί μάλλον με μαγικό τρόπο και με ελάχιστη έως μηδενική προσπάθεια από εμάς. Ίσως πιστεύουμε στα παραμύθια ή τις ιστορίες εύκολης επιτυχίας κι ευτυχίας που κάποιοι μας είπαν. Ίσως θεωρούμε πως επειδή ήμασταν καλά παιδιά έως τώρα η ζωή μας χρωστά κάποια ανταμοιβή και αργά ή γρήγορα θα πρέπει να μας τη δώσει. Η αλήθεια βέβαια είναι πως όσοι άνθρωποι πέτυχαν στ’ αλήθεια κάτι στη ζωή τους, δεν περίμεναν ακριβώς να τους συμβεί η επιτυχία αλλά προτίμησαν οι ίδιοι να πάνε προς το μέρος της.

Τι γίνεται λοιπόν όταν δημιουργούμε ένα ψευδο-δίλημμα στους εαυτούς μας από το πουθενά; Ουσιαστικά θέτουμε ένα ερώτημα το οποίο δε θα λάβει ποτέ απάντηση. Γιατί; Γιατί πολύ απλά κανένας δε μπορεί με σιγουριά να γνωρίζει “τι θα γινόταν αν” συνέβαινε κάτι άλλο απ’ αυτό που συμβαίνει τώρα. Ουσιαστικά δε μπορούμε να λάβουμε απάντηση σε οποιοδήποτε ερώτημα ή υπόθεση ξεκινάει με τις λέξεις “Αν εγώ τότε” γιατί ως γνωστόν ο χρόνος δε γυρίζει πίσω. Ακόμη όμως κι αν γύριζε, πώς είμαστε τόσο σίγουροι πως με μια διαφορετική απόφαση/ επιλογή τα πράγματα θα ήταν καλύτερα ή η κατάληξη δε θα ήταν παρόμοια ή ακόμα και χειρότερη; Με λίγα λόγια η αυθαίρετη βεβαιότητα μας πως αν είχαμε ακολουθήσει άλλη επιλογή τα πράγματα δε θα ήταν τόσο αρνητικά/δύσκολα όπως είναι σήμερα δε βασίζεται παρά μόνο στη δική μας προσωπική εντύπωση και στα ελάχιστα δεδομένα τα οποία γνωρίζουμε, κι έτσι στην πραγματικότητα δε κουβαλά μεγάλη αλήθεια και αξιοπιστία. Ο άνθρωπος κοιτά πάντα τον κόσμο μέσα απ’ τα δικά του μάτια κι αυτή είναι και η μόνη δυνατότητα του αλλά πρέπει πάντα να θυμίζει στον εαυτό του πως υπάρχουν πολλά ζευγάρια μάτια που κοιτούν αυτό τον κόσμο και τα περισσότερα τον κοιτούν με πολλούς διαφορετικούς τρόπους. Αν υπάρχει μια “αλήθεια” σε αυτό που αναζητούμε, εμείς έχουμε μόνο ένα κομμάτι της και κάποιοι άλλοι διαθέτουν κάποια άλλα κομμάτια της. Δεν μπορούμε λοιπόν να απορρίπτουμε εκατομμύρια άλλα σενάρια θεωρώντας πως οι δικές μας εκτιμήσεις για τις εκβάσεις των γεγονότων θεωρούνται οι πιο σωστές και οι πιο αντικειμενικές.

Τι είναι όμως ένα πραγματικό δίλημμα; Πραγματικό δίλημμα έχουμε όταν έχουμε ξεκάθαρα δυο επιλογές και καλούμαστε να επιλέξουμε είτε τη μια είτε την άλλη. Για παράδειγμα αν βρισκόμαστε σ’ ένα εστιατόριο και ο σεφ προτείνει δυο πίτσες, μία με τυριά και μια άλλη με αλλαντικά, τότε έχουμε να διαλέξουμε ανάμεσα σε δυο πίτσες ή καμία απ’ τις δυο (τρίτη επιλογή). Ίσως κάποια στιγμή σκεφτούμε πως θα ήταν υπέροχο αν υπήρχε και η επιλογή της πίτσας με θαλασσινά. Ναι, πολλοί θα συμφωνήσουν πως η πίτσα με τα θαλασσινά είναι μια υπέροχη επιλογή όμως τι γίνεται αν δεν υπάρχει στο συγκεκριμένο εστιατόριο; Η πιθανότητα της επιλογής μιας πίτσας με θαλασσινά δεν ισοδυναμεί με την καθεαυτή ύπαρξη της επιλογής. Έχουμε να διαλέξουμε ανάμεσα στην πίτσα με τυριά και στην πίτσα με αλλαντικά, θυμάστε; Αυτό είναι το πραγματικό δίλημμα μας. Η πίτσα με θαλασσινά είναι μια υπέροχη εναλλακτική επιλογή, μόνο που δεν την έχουμε. Οπότε κακώς μπαίνουμε στη διαδικασία ν’ αναρωτηθούμε σοβαρά για το αν θα την είχαμε παραγγείλει ή όχι, εφόσον ήταν διαθέσιμη.

Τα όνειρα είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ανθρώπινης ύπαρξης και συνδέονται άμεσα με το οξυγόνο του ψυχισμού μας, την ελπίδα. Παρ’ όλα αυτά πρέπει να έχουμε συναίσθηση πότε ονειρευόμαστε και πότε είμαστε ξύπνιοι. Το δικαίωμα μας στα όνειρα δε μας δίνει το δικαίωμα να είμαστε διαρκώς “αποσυνδεδεμένοι” απ’ την πραγματικότητα. Πρέπει κάθε στιγμή να συνειδητοποιούμε τι θα θέλαμε να έχουμε και τι στ’ αλήθεια έχουμε. Με αυτό τον τρόπο αποφεύγουμε να πληγώνουμε τους εαυτούς μας χωρίς κανέναν απολύτως πραγματικό λόγο αλλά έχουμε και καλύτερο έλεγχο των ζωών μας. Οι ενοχές για το τι θα μπορούσαμε να είχαμε κάνει ή να είχαμε γίνει στη ζωή μας και τελικά δεν συνέβη δεν έχουν κανένα απολύτως νόημα όταν τα σενάρια στη ζωή μας είναι πάντα λίγα και μετρημένα. Με αυτά πορευόμαστε και μέσα απ’ αυτά καλούμαστε να ζήσουμε. Αυτή είναι μια μεγάλη αλήθεια και όσο γρηγορότερα την καταλάβουμε τόσο πιο σύντομα θα βάλουμε ρεαλιστικούς στόχους για να πετύχουμε – στ’ αλήθεια αυτή τη φορά – εκείνα που επιθυμούμε.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s