Σημειώσεις απ’ το βιβλίο του Χόρχε Μπουκάι “Απ’ την αυτοεκτίμηση στον εγωισμό”

20151106_193509Ο Χόρχε Μπουκάι είναι ένας ιδιαίτερα γνωστός ψυχοθεραπευτής μα πάνω απ’ όλα ένας πολύ γνωστός συγγραφέας του οποίου τα βιβλία έχουν πουλήσει εκατομμύρια αντίτυπα. Πριν λίγο καιρό ένας φίλος μου δάνεισε ένα βιβλίο του με τίτλο “Απ’ την αυτοεκτίμηση στον εγωισμό” λέγοντας μου πως είναι φοβερό και πως έπρεπε οπωσδήποτε να το διαβάσω. Το έκανα και – ενώ “επεξεργαζόμουν” το ομολογουμένως ενδιαφέρον περιεχόμενο του – κράτησα σημειώσεις. Ιδού:

– Εγωισμός σημαίνει αγάπη για το εγώ. Κάποιοι άνθρωποι πιστεύουν πως αν κάποιοι αγαπάνε πολύ τον εαυτό τους δε μπορούν ν’ αγαπάνε αρκετά τους άλλους. Αυτό δε μπορεί να ισχύει αφού σήμερα γνωρίζουμε πως πρώτα πρέπει να μάθουμε ν’ αγαπάμε τον εαυτό μας και μετά τους άλλους. Οι λόγοι για τους οποίους κάποιος μπορεί να μην έχει δυνατά αισθήματα για τους άλλους μπορούν να είναι πολλοί, ποτέ όμως δεν είναι από εγωισμό. Η αγάπη προς τους άλλους προέρχεται απ’ την ικανότητα και τη γνώση της αγάπης που διαθέτουμε για τον εαυτό μας.

– Όποιος λέει πως αγαπάει πολύ τους άλλους και λίγο τον εαυτό του λέει ψέμματα. Δεν γίνεται ν’ αγαπάει πολύ τους άλλους ενώ αγαπάει λίγο τον εαυτό του.

– Εγωιστής είναι αυτός που προτιμάει τον εαυτό του από τους άλλους. Και πού είναι το κακό;

– Η ενήλικη αγάπη προκύπτει όταν ένας άνθρωπος σταματά λίγο να επικεντρώνεται στις δικές του ανάγκες και ξεκινά με χαρά να προσφέρει στον άνθρωπο που αγαπά.

– “Καλύτερα να μιλάς λίγο κι ο κόσμος να σκέφτεται πως – μπορεί και να – είσαι ηλίθιος, παρά να μιλάς πολύ και στο τέλος να μη μένει σε κανέναν αμφιβολία ότι είσαι”.

– Νευρωτικός μπορεί να χαρακτηριστεί κάποιος που συγκεντρώνει τρεις τυπικές συμπεριφορές σε παθολογικό βαθμό (μεγάλη συχνότητα): κακή ψυχική διάθεση, παράπονα και φόβο.

– Πολλά συναισθήματα κρύβουν μέσα τους έναν καλυμμένο φόβο: κούραση, μίσος, σεβασμός,αηδία, απόρριψη, εκνευρισμός, δειλία, απέχθεια, κακές μνήμες, αμηχανία, αντίσταση, δέος, “άβολη θέση” κ.ά.

– Ο τρόμος έχει να κάνει με την αντίληψη ενός πραγματικού γεγονότος. Ο φόβος τις περισσότερες φορές βρίσκεται απλά στη φαντασία μας κι από ‘κει καταφέρνει και διαστρεβλώνει την αντίληψη μας.

– Έχουμε υπερβολικό φόβο στη ζωή μας όταν πλέον αρχίζουμε και ανησυχούμε για καταστάσεις ακίνδυνες, μη βλαβερές. Ο φόβος μπορεί να δηλητηριάσει τις ζωές μας με τέτοιο τρόπο που δύσκολα θα μπορούμε να τον ελέγξουμε πια κι αυτό δεν οφείλεται μόνο σε ψυχολογικά αλλά και σε οργανικά αίτια (στις ουσίες που υπάρχουν στο σώμα μας).

– Ο άνθρωπος αργά ή γρήγορα μαθαίνει να συμβιώνει με τη φρίκη και την τρομοκρατία στη ζωή του, αν δεν μπορεί να κάνει κάτι για να τ’ αλλάξει. Σύντομα μάλιστα μπορεί το επικίνδυνο και το επιβλαβές να φτάσει να θυμίζει κάτι ακίνδυνο και μη βλαβερό επειδή ακριβώς οι άνθρωποι συνηθίζουν ακόμη και τις άσχημες καταστάσεις.

– Το στρες το οποίο δημιουργείται κάτω από αρνητικές, επικίνδυνες συνθήκες οι οποίες διαρκούν αρκετό διάστημα οδηγεί τον άνθρωπο σε οργανική και ψυχολογική κατάρρευση. Μιλάμε για πλήρη εξάντληση και ανικανότητα προσαρμογής του ατόμου στις έντονες και δύσκολες αλλαγές όπως είναι ο κίνδυνος.

– Ο μόνος τρόπος να νικήσουμε το φόβο είναι αντιμετωπίζοντας τον. Όταν ο φόβος (που φωλιάζει στη φαντασία μας) εκδηλωθεί ως τρόμος (αντίδραση σε πραγματική κατάσταση) έχει πάρει το δρόμο της υγείας.

– “Ο φόβος είναι επινόηση της σκέψης” λέει ο Κρισναμούρτι. Ο φόβος περιέχει μια αλληλουχία σκέψεων. Ο τρόμος όχι, μοιάζει περισσότερο με αντανάκλαση.

– Όλοι οι φόβοι μαθαίνονται. Κανείς δεν είναι έμφυτος. Ο τρόμος απ’ την άλλη είναι φυσιολογική αντίδραση.

– Όταν λέμε σε κάποιον “να προσέχεις”, ουσιαστικά του λέμε “να φοβάσαι” και υπονοούμε πως πρέπει να φοβάται γιατί αν πάθει κάτι κακό εμείς δε θα το αντέξουμε (δημιουργία ενοχών λόγω του εγωισμού μας, της προσωπικής μας ανάγκης να ξορκίσουμε τους φόβους μας).

– Η διέγερση είναι η διάθεση ενός ανθρώπου να του συμβεί κάτι που επιθυμεί η οποία τελικά γίνεται απόφαση. Από κάποιους αυτό αποκαλείται και “θετικό άγχος”.

– Το συναίσθημα που δεν γίνεται πράξη μετατρέπεται σε ανησυχία κι έτσι οδηγούμαστε στο “αρνητικό άγχος” και στο αίσθημα του ανικανοποίητου.

– Ο πανικός είναι κρίση έντονου άγχους και δε σχετίζεται με το φόβο. Έχει να κάνει με τον τρόμο του ανθρώπου που συνειδητοποιεί τα συναισθήματα και τις σκέψεις που δε μπορεί ν’ αποφύγει.

– Η διαφορά μεταξύ κατάθλιψης και θλίψης είναι πως στην κατάθλιψη δεν αισθανόμαστε, δε βιώνουμε εντάσεις και βαθιά συναισθήματα ενώ στην περίπτωση της θλίψης όλα μας πονάνε περισσότερο, μας αγγίζουν πιο βαθιά, μας κάνουν πιο δυστυχισμένους.

– “Λανθάνουσα κατάθλιψη”: Μπορεί να παρουσιάσει κάποιος όταν ζει μια ζωή έντονη μα χωρίς περιεχόμενο. Ο πάσχων δεν καταλαβαίνει πως η ζωή του είναι κενή, δεν του περνάει απ’ το μυαλό πως ο ίδιος έχει κατάθλιψη. Το ενημερώνεται απ’ τον γιατρό.

– Ο φόβος είναι το άλλο άκρο της δράσης. Μόνο με δράση ξεπερνιέται ο φόβος.

– Φοβάται το θάνατο όποιος δε ζει πραγματικά τη ζωή του.

– Τρεις είναι οι κύριοι ανθρώπινοι φόβοι: η μοναξιά, η αίσθηση αδυναμίας και η απώλεια ελέγχου.

– Κάποιοι άνθρωποι αναπτύσσονται και κάποιοι άλλοι γερνάνε. Εξαρτάται πως ζει ο καθένας!

– Αναπτυσσόμαστε όχι μόνο όταν δίνουμε αλλά και όταν προσφέρουμε.

– Η ενοχή είναι το δυσάρεστο συναίσθημα της αυτοκατηγορίας.

– Υπάρχουν ενοχές χωρίς λάθη και λάθη χωρίς ενοχές.

– Η ενοχή μπορεί να γεννηθεί όταν μπω στη θέση του άλλου, όταν φανταστώ πως υποφέρει.

– Ενοχές νιώθουμε μόνο όταν δεχθούμε πως ο άλλος που μας κατηγορεί για κάτι έχει δίκιο κι επειδή έχει δίκιο ζητάει κάτι από εμάς που οφείλουμε να δώσουμε (απαίτηση).

– Ένοχος νιώθει κανείς μόνο όταν οι απαιτήσεις των άλλων συμφωνούν με τις δικές του.

– Ενοχικό άτομο είναι το απαιτητικό άτομο.

– Επαναστροφή: Στρέφω ένα αρνητικό συναίσθημα σ’ εμένα για να μην το ξεσπάσω πάνω σε κάποιον άλλον.

– Σταματάμε να νιώθουμε ενοχές όταν στρέφουμε την επιθετικότητα μας προς κάποιον άλλον πέρα απ’ τον εαυτό μας.

– Ο θυμός εκφράζεται με τρεις τρόπους: με ενοχές, με κατάθλιψη και με ψυχοσωματικές ασθένειες.

– Αν πιστέψουμε κάποιον που θα ‘ρθει να μας πει “Με κάνεις να νιώθω υπέροχα” τότε πρέπει να είμαστε έτοιμοι ν’ ακούσουμε και το “Με κάνεις να νιώθω απαίσια”. Εναλλακτικά ας δεχθούμε πως ο καθένας μας είναι υπεύθυνος για τα συναισθήματα του και κανένας δε μπορεί να κάνει κανέναν να νιώσει τ’ οτιδήποτε.

– Η αίσθηση παντοδυναμίας μας κάνει να νιώθουμε υπεύθυνοι αλλά και ταυτόχρονα ένοχοι για τα πάντα.

– Η παγκόσμια φιλανθρωπική δράση βασίζεται στην ενοχή πολλών ανθρώπων για το γεγονός πως ζουν καλύτερα από πολλούς άλλους ανθρώπους.

– Ο οίκτος είναι ποταπή σκέψη. Είναι το συναίσθημα όσων είναι υπερόπτες κι όσων νιώθουν ότι είναι ανώτεροι από πολλούς άλλους.

– Η ενοχή είναι ένα φίμωτρο που το φοράμε μόνο σε όσους δε δαγκώνουν!

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s