Οι ζωές διάσημων ειδικών ψυχικής υγείας στην μικρή και τη μεγάλη οθόνη

Αυτό το άρθρο δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο psychologynow.gr

Κι εγώ όπως και πολλοί/ες συνάδελφοι έχουμε ακούσει κατά καιρούς τόσο από θεραπευόμενους μας όσο κι από ανθρώπους που μας γνωρίζουν μόνο μέσω της επαγγελματικής μας ιδιότητας πως οι ειδικοί ψυχικής υγείας δεν μπορούν να καταλάβουν τα καθημερινά προβλήματα των υπολοίπων καθώς έχουν καταφέρει να λύσουν τα δικά τους. Προσωπικά, όταν ακούω κάποιο πανομοιότυπο ή παρόμοιο σχόλιο, σπεύδω να ξεκαθαρίσω πως αυτή η πεποίθηση είναι στρεβλή αν και κατανοώ απολύτως πως δημιουργείται στο μυαλό ορισμένων ανθρώπων. Κάποιοι συνάνθρωποι μας οι οποίοι δεν έχουν άμεση σχέση, εκτενή γνώση ή στενή επαφή με τον χώρο της ψυχικής υγείας, έχουν τη διαρκή πεποίθηση πως οι επιστήμες της ψυχολογίας και της ψυχοθεραπείας βασίστηκαν σχεδόν αποκλειστικά στις θεωρίες και τη σκληρή δουλειά πασίγνωστων πλέον ειδικών ψυχικής υγείας όπως ήταν ο Freud, ο Jung, ο Lacan κ.ά. Τόσο οι πρώτοι ειδικοί που δημιούργησαν κι εδραίωσαν την ψυχανάλυση, όσο και μεταγενέστεροι τους οι οποίοι παρουσίασαν πλήθος ψυχοθεραπευτικών μεθόδων – τόσο στην επιστημονική κοινότητα όσο και στους επίδοξους θεραπευόμενους τους – θεωρούνται πλέον “μυθικά” πρόσωπα, άνθρωποι οι οποίοι άγγιξαν την απόλυτη αυτοπραγμάτωση, αφού “λογικά” μπόρεσαν να νικήσουν προσωπικές αδυναμίες, να χαλιναγωγήσουν ενοχλητικά ελαττώματα και κατάφεραν να είναι πολύ επιτυχημένοι στον επαγγελματικό τομέα που επέλεξαν.

Σ’ αυτό το σημείο αξίζει απλά ν’ αναφέρουμε το μάλλον αυτονόητο: Κανένας άνθρωπος, όσο μορφωμένος ή επιτυχημένος κι αν υπήρξε στον επαγγελματικό του τομέα, δεν κατόρθωσε να αποφύγει τα λάθη, τις αποτυχίες, τις αδυναμίες, τις προκλήσεις είτε σε προσωπικό, είτε σε επαγγελματικό και κοινωνικό επίπεδο. Ίσα-ίσα που η ανθρώπινη ιστορία έχει δείξει πως κάθε δύσκολη στιγμή που προκύπτει στις ζωές όλων μας, αποτελεί μια ευκαιρία για να προχωρήσει κανείς μπροστά. Έτσι και οι ευρέως γνωστοί ειδικοί ψυχικής υγείας – στους οποίους ομολογουμένως πρέπει να ‘μαστε ευγνώμονες για τη σκληρή δουλειά τους πάνω στην οποία βασίστηκε η εξέλιξη της ψυχολογίας και της ψυχοθεραπείας – υπήρξαν άνθρωποι που έζησαν κανονικές ζωές, αντιμετώπισαν τετριμμένα προβλήματα, βίωσαν προβληματικές σχέσεις τις οποίες – παρά την εμπειρία τους και την επιτυχημένη πορεία τους στον τομέα της ψυχικής υγείας – δεν μπόρεσαν να διαχειριστούν πάντα με τον καλύτερο τρόπο.

Πολλοί καλλιτέχνες θέλοντας να δείξουν την πιο ανθρώπινη, λιγότερο ιδανική αλλά κι εξίσου ενδιαφέρουσα πλευρά αυτών των σπουδαίων προσωπικοτήτων, προσπάθησαν να τους μεταφέρουν στα μάτια των θεατών σε μια πιο “φθαρτή” εκδοχή. Έτσι πολλοί σκηνοθέτες και ηθοποιοί μετέφεραν κατά καιρούς κομμάτια από τις ζωές του Freud, του Jung κι άλλων σπουδαίων επιστημόνων στην μικρή και μεγάλη οθόνη με στόχο όχι να καταρρίψουν τον μύθο αλλά ίσως να τον ξαναχτίσουν από την αρχή με πιο ανθρώπινα, ζωντανά χρώματα. Ας μην ξεχνάμε τη φυσική περιέργεια κι ανάγκη του ανθρώπου να έρχεται κοντά σε κάποιο υποκείμενο που θαυμάζει, προκειμένου να το γνωρίσει καλύτερα και να επιβεβαιώσει γι’ ακόμη μια φορά τη σοφία του θαυμασμού και της εκτίμησης του σχετικά μ’ αυτό. Έτσι πολλοί σπουδαίοι επιστήμονες του 20ου αιώνα οι οποίοι άφησαν ιστορία με το έργο τους, πήραν σάρκα και οστά μέσα από διάφορες τηλεοπτικές σειρές και κινηματογραφικές ταινίες και το ευρύ κοινό είχε την ευκαιρία να μάθει καλύτερα τις ζωές τους, προσπαθώντας παράλληλα να κατανοήσει το πως τα διάφορα γεγονότα που έζησαν τους οδήγησαν να γίνουν αυτοί που έγιναν και να καταφέρουν όσα κατάφεραν. Μερικές από τις πιο γνωστές κινηματογραφικές και τηλεοπτικές παραγωγές των τελευταίων ετών είναι οι εξής:Read More »

Advertisements

Τι σκέφτεται μια ψυχολόγος κατά τη διάρκεια μιας συνεδρίας;

Αυτό το άρθρο δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο psychologynow.gr

Αυτό το άρθρο θα μπορούσε να είναι ένα γράμμα προς τους πρώην, νυν και μελλοντικούς θεραπευόμενους/ες μου. Αυτό το άρθρο γεννήθηκε μέσα από την επαφή μου μ’ εσάς και είναι μόνο για εσάς. Είναι μια απάντηση στο διαρκές ερώτημα σας: “Τι σκέφτεται ο/η ψυχολόγος μου κατά τη διάρκεια μιας συνεδρίας;”. Είτε τολμάτε να εκφράσετε αυτό το ερώτημα είτε όχι, ξέρω πώς αργά ή γρήγορα αυτό θα βρεθεί να αιωρείται ανάμεσα μας. Και ίσως κάποια στιγμή αυτό το ερώτημα – εύλογα – να σας “βασανίσει”.

Δεν ξέρω τι σκέφτονται όλοι οι επαγγελματίες ψυχικής υγείας του πλανήτη, οπότε μπορώ απλά να σας πω τι σκέφτομαι εγώ.Read More »

Στο μυαλό ενός ειδικού ψυχικής υγείας

img_20161201_103730

Πολλές φορές μου ‘χει τύχει πελάτες μου να με ρωτάνε πώς καταφέρνω στη ζωή μου αυτό και πώς γίνεται να είμαι τόσο καλή σε κάτι άλλο, ενώ εκείνοι δε μπορούν να εκπληρώσουν ακόμη και τα απλά καθημερινά τους καθήκοντα. Μέσα από τις ερωτήσεις τους συνειδητοποιώ κάποιες βαθύτερες τους σκέψεις: Θεωρούν πως όλα τα ‘χω λύσει στη ζωή μου εύκολα, γρήγορα και ίσως λίγο “μαγικά”. Δεν είναι λίγες οι φορές που μάλλον περιμένουν ν’ ακούσουν καμιά έξυπνη ιδέα ή ένα απίστευτο κόλπο που θα διορθώσει αυτόματα τα πάντα, θα κάνει άμεσα τη ζωή τους πιο χαρούμενη, εύκολη κι επιτυχημένη.

Όταν τελικά τους λέω πως δεν έχω κάποιο καλό κόλπο να τους προτείνω ώστε να δουν πολύ γρήγορα τρομερά αποτελέσματα, δείχνουν να απογοητεύονται, αλλά ταυτόχρονα μάλλον ανακουφίζονται γιατί κατανοούν πως μιλάνε μ’ έναν κανονικό άνθρωπο και όχι με κάποιο περίεργο υπεράνθρωπο ον. Και πάλι όμως θα έρθει η ημέρα που θα ξανά ερωτηθώ για πράγματα που δεν απαιτούν ανθρώπινες ικανότητες, αλλά μάλλον ικανότητες σούπερ-ήρωα και τότε θα πρέπει να τονίσω πως οι προσδοκίες μας από τη ψυχοθεραπεία πρέπει πάντα να ‘ναι ρεαλιστικές και όχι υπερβολικές.

Με αφορμή αυτή την υπενθύμιση πρέπει να ξεκαθαρίσω κάποιες βασικές παρεξηγήσεις τις οποίες ήδη έχουν επιδιώξει να λύσουν πολλοί άλλοι συνάδελφοι στο παρελθόν:Read More »

Τι επιτρέπεται να κάνετε μπροστά στον ψυχολόγο σας

20160228_195254

Συχνά με ρωτούν πελάτες μου τι είναι επιτρεπτό κι εντάξει να συμβεί στα πλαίσια μιας συνεδρίας ή με άλλα λόγια πόσο “ελεύθερα” μπορεί να εκφράζεται κανείς μπροστά στον/στην ψυχολόγο του; Πάντα απαντάω πως ο πελάτης πρέπει να νιώθει ελεύθερος να δράσει και να εκφραστεί αυθόρμητα καθώς έτσι βοηθάει τον/την ψυχολόγο να κατανοήσει σε βάθος την κατάσταση που του περιγράφεται. Απ’ την άλλη ξέρουμε όλοι μας πως ακόμη και η ελευθερία πρέπει να έχει όρια. Μπορεί κανείς να είναι αυθεντικός και ειλικρινής με τον/την ψυχολόγο του αρκεί να μην το παρακάνει και να μη φτάσει στ’ άκρα. Για να γίνω όμως πιο συγκεκριμένη ιδού κάποια παραδείγματα για το τι μπορείτε να πράξετε κατά τη διάρκεια μιας συνεδρίας:Read More »

Ασκήσεις θετικής ψυχολογίας για να κάνετε μόνοι στο σπίτι ή όπου αλλού βρίσκεστε

Untitled

Σε λίγες ώρες αρχίζει μια νέα χρονιά και τι καλύτερο από το να την ξεκινήσουμε αποκτώντας νέες καθημερινές θετικές συνήθειες; Παρακάτω σας προτείνω μερικές ασκήσεις θετικής ψυχολογίας τις οποίες εάν ενσωματώσετε στην καθημερινότητα σας θ’ αρχίσετε σιγά-σιγά να νιώθετε τη ζωή σας ν’ αλλάζει.Read More »

Σημειώσεις απ’ το βιβλίο του Χόρχε Μπουκάι “Απ’ την αυτοεκτίμηση στον εγωισμό”

20151106_193509Ο Χόρχε Μπουκάι είναι ένας ιδιαίτερα γνωστός ψυχοθεραπευτής μα πάνω απ’ όλα ένας πολύ γνωστός συγγραφέας του οποίου τα βιβλία έχουν πουλήσει εκατομμύρια αντίτυπα. Πριν λίγο καιρό ένας φίλος μου δάνεισε ένα βιβλίο του με τίτλο “Απ’ την αυτοεκτίμηση στον εγωισμό” λέγοντας μου πως είναι φοβερό και πως έπρεπε οπωσδήποτε να το διαβάσω. Το έκανα και – ενώ “επεξεργαζόμουν” το ομολογουμένως ενδιαφέρον περιεχόμενο του – κράτησα σημειώσεις. Ιδού:

– Εγωισμός σημαίνει αγάπη για το εγώ. Κάποιοι άνθρωποι πιστεύουν πως αν κάποιοι αγαπάνε πολύ τον εαυτό τους δε μπορούν ν’ αγαπάνε αρκετά τους άλλους. Αυτό δε μπορεί να ισχύει αφού σήμερα γνωρίζουμε πως πρώτα πρέπει να μάθουμε ν’ αγαπάμε τον εαυτό μας και μετά τους άλλους. Οι λόγοι για τους οποίους κάποιος μπορεί να μην έχει δυνατά αισθήματα για τους άλλους μπορούν να είναι πολλοί, ποτέ όμως δεν είναι από εγωισμό. Η αγάπη προς τους άλλους προέρχεται απ’ την ικανότητα και τη γνώση της αγάπης που διαθέτουμε για τον εαυτό μας.

– Όποιος λέει πως αγαπάει πολύ τους άλλους και λίγο τον εαυτό του λέει ψέμματα. Δεν γίνεται ν’ αγαπάει πολύ τους άλλους ενώ αγαπάει λίγο τον εαυτό του.

– Εγωιστής είναι αυτός που προτιμάει τον εαυτό του από τους άλλους. Και πού είναι το κακό;

– Η ενήλικη αγάπη προκύπτει όταν ένας άνθρωπος σταματά λίγο να επικεντρώνεται στις δικές του ανάγκες και ξεκινά με χαρά να προσφέρει στον άνθρωπο που αγαπά.Read More »

Πότε χρειάζεται να δω κάποιον ειδικό ψυχικής υγείας και ποιον πρέπει να επιλέξω;

20150728_113105Το πότε πρέπει ο καθένας από εμάς να επισκεφτεί κάποιον ειδικό ψυχικής υγείας εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. Απ’ την άλλη η σωστή αναζήτηση προκειμένου να βρούμε τον κατάλληλο επαγγελματία για εμάς και την περίπτωση μας μπορεί να φαντάζει δύσκολη, μα δεν είναι τόσο περίπλοκη όσο πιστεύουν πολλοί. Για να δούμε λίγο πιο αναλυτικά πότε πρέπει ν’ αναζητήσει κάποιος τη βοήθεια ενός ειδικού ψυχικής υγείας και με ποια κριτήρια πρέπει να τον αναζητήσει.

Χρειαζόμαστε τη βοήθεια ειδικού ψυχικής υγείας όταν:

– Κάποια προβλήματα παραμένουν και επιμένουν στη ζωή μας για καιρό χωρίς να μπορούμε να τους δώσουμε λύσεις

– Νιώθουμε πως η ζωή μας βρίσκεται σε αδιέξοδο και δυσκολευόμαστε να προχωρήσουμε μπροστά

– Βιώνουμε έλλειψη της (σωματικής, νοητικής, συναισθηματικής) λειτουργικότητας μας στην καθημερινότητα μας

– Έχουμε έντονα συμπτώματα θλίψης και άγχους

– Αισθανόμαστε πως κανένας δικός μας άνθρωπος δεν μπορεί να μας βοηθήσει στη δύσκολη φάση που βρισκόμαστεRead More »

Λίγα λόγια για τη θεραπευτική μέθοδο «Mindfulness»

Διατήρησε την ενσυνειδητότητα σου!
Διατήρησε την ενσυνειδητότητα σου!

Ο όρος Mindfulness εκφράζει την κατάσταση κατά την οποία κάποιος έχει απόλυτη συνείδηση ή επίγνωση μιας κατάστασης. Στη ψυχολογία το «Mindfulness» είναι θεραπευτική τεχνική η οποία έχει σαν στόχο να μας κάνει ν’ αποκτήσουμε την ικανότητα να αντιδρούμε όσο το δυνατόν λιγότερο (άρα να είμαστε περισσότερο δεκτικοί) σε αυτό που συμβαίνει κάθε στιγμή. Μέσω της κατάστασης Mindfulness καλούμαστε να γίνουμε ένα με τα πάντα – οποιοδήποτε είδους στοιχείο γύρω μας είτε είναι θετικό, είτε αρνητικό, είτε ουδέτερο σε σχέση μ’ εμάς – κι έτσι μειώνουμε κάθε είδους οδύνη και αυξάνουμε την ευημερία στην καθημερινότητα μας (Germer, Siegel, Fulton, 2005).

Η θεραπευτική μέθοδος Mindfulness (κομμάτι αυτού που αποκαλείται σήμερα «Θετική Ψυχολογία») βασίζεται ιδεολογικά και πρακτικά στην ανατολική φιλοσοφία και στην πρακτική του “Meditation” (διαλογισμού) που εδώ κι αιώνες ασκούν εκατομμύρια Βουδιστές στις χώρες της Ανατολής. Σήμερα η πρακτική του διαλογισμού ασκείται από ανθρώπους σε όλο τον κόσμο είτε για την αντιμετώπιση του σωματικού πόνου, είτε ως συμπληρωματική μέθοδος στη ψυχοθεραπεία είτε ως τρόπος αύξησης της προσωπικής ευημερίας του καθενός. Μέσω μιας μορφής διαλογισμού οι εκπαιδευτές του Mindfulness ζητούν απ’ όσους «μυούνται» στην τεχνική να κλείσουν τα μάτια και να καθίσουν σε στάση οκλαδόν ή να ξαπλώσουν ανάσκελα (αν για λόγους υγείας δε μπορούν να παραμείνουν για αρκετή ώρα σε στάση οκλαδόν) και να συγκεντρωθούν στον τρόπο που εισπνέουν και εκπνέουν. Μέσω της διαδικασίας του διαλογισμού επιδιώκεται η απόλυτη συγκέντρωση στην αναπνοή, στων παροντική κατάσταση, στο «τώρα». Όσες φορές κι αν χάσουμε τη συνείδηση του «τώρα», τόσες καλούμαστε να ξανά επιστρέψουμε τη συνείδηση μας σε αυτό που μας συμβαίνει αυτή τη στιγμή. Μόνο αν ζήσουμε το «τώρα» δεν επηρεαζόμαστε ούτε απ’ όσα έγιναν, ούτε απ’ όσα θα γίνουν. Η συνείδηση και όχι ο αντιπερισπασμός κάνει τη ζωή μας να έχει αξία προκειμένου να τη ζήσουμε.Read More »

Μπορεί να μας βοηθήσει η ψυχοθεραπεία;

Ν' αρχίσω ψυχοθεραπεία;
Ν’ αρχίσω ψυχοθεραπεία;

Αυτή την ερώτηση μου έκανε μια κοπέλα πριν λίγες μέρες. Παρακάτω δίνω με λίγα περισσότερα λόγια την απάντηση που της έδωσα.

Η ψυχοθεραπεία θα σε βοηθήσει εάν:

  • Πιστεύεις πως κανένας άνθρωπος απ’ το δικό σου περιβάλλον δε μπορεί να σε βοηθήσει και να σε στηρίξει.
  • Είσαι έτοιμος/η να μιλήσεις όσο πιο ειλικρινά μπορείς για τον εαυτό σου και τις επιλογές σου.
  • Είσαι διατεθειμένος/η να σκεφτείς σοβαρά για ζητήματα τα οποία ως τώρα απέφευγες.
  • Πιστεύεις πως ο άνθρωπος μπορεί ν’ αλλάξει προς το καλύτερο. Αυτό φυσικά δε θα συμβεί μετά από ένα θαύμα, αλλά με συνειδητή εξατομικευμένη προσπάθεια.
  • Έχεις τη θέληση να δεσμευτείς πως μελλοντικά θα τροποποιήσεις κάποιες συμπεριφορές, σκέψεις και συναισθήματα που σε πήγαιναν πίσω.
  • Καταλαβαίνεις πως ένας ψυχοθεραπευτής δε θα σου δώσει τη μαγική συνταγή που θ’ αλλάξει τη ζωή σου, αλλά θα σου δώσει αρκετές επιλογές για να πορευτείς καλύτερα στη ζωή σου από εδώ και πέρα.

Read More »